کد سجام چیست؟ راهنمای دریافت و بازیابی کد ۱۰ رقمی سجام

اولین باری که بخواهید سهام بخرید یا در یک پلتفرم دارایی توکنی‌شده ثبت‌نام کنید، همان ابتدای راه از شما کد سجام می‌خواهند. بدون این کد حتی یک برگه سهم هم به نام خودتان نمی‌توانید بخرید. در این راهنما می‌بینیم کد سجام چیست، چند رقم دارد، چطور گرفته می‌شود، اگر گمش کردید چطور برمی‌گردد و بعد از گرفتنش چه باید کرد.

کد سجام چیست؟

سجام مخفف سامانه جامع اطلاعات مشتریان است و زیر نظر شرکت سپرده‌گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه یا همان سمات کار می‌کند. هر کسی که بخواهد وارد بازار سرمایه ایران شود یک‌بار اطلاعات هویتی و بانکی و تماس خودش را در این سامانه ثبت می‌کند. بعد از آن دیگر لازم نیست همان اطلاعات را برای هر کارگزاری از نو پر کند.

کد پیگیری سجام چند رقمی است؟

کد پیگیری یا همان کد رهگیری سجام ده رقم دارد و بلافاصله بعد از نهایی شدن ثبت‌نام با پیامک به شماره موبایل شما ارسال می‌شود. این کد ورودی مرحله بعد یعنی احراز هویت است و بدون آن نمی‌توانید فرآیند را کامل کنید. بهتر است همان لحظه جایی یادداشتش کنید.

دقت کنید که کد رهگیری با کد ملی فرق دارد و با کد بورسی هم یکی نیست. تنها کاری که این ده رقم انجام می‌دهد پیگیری وضعیت پرونده شما در سامانه است.

کد سجام چه کاربردی دارد؟

دلیل اصلی راه‌اندازی سجام مبارزه با پول‌شویی و تامین مالی تروریسم در بازار سرمایه بوده. همان الزامی که نهادهای مالی در بیشتر کشورها با عنوان KYC یا شناخت مشتری دنبال می‌کنند. سازمان بورس با یک شناسه یکتا برای هر سرمایه‌گذار شفافیت معاملات را بالا برده است.

کاربرد دوم برای خود سرمایه‌گذار ملموس‌تر است. سمات هفته‌ای چند بار از طریق شماره حسابی که در سجام ثبت شده سود سهام را مستقیم واریز می‌کند. در یکی از هفته‌های پایانی مرداد ۱۴۰۵ در مجموع ۹ هزار و ۸۹۱ میلیارد تومان سود ۴۲ ناشر بورسی به حساب بیش از پنج میلیون سهامدار رفت. در نخستین هفته شهریور هم ۱۹ ناشر مبلغ ۱٬۷۷۵ میلیارد تومان به حساب ۶۷۷ هزار نفر واریز کردند.

تفاوت کد سجام و کد بورسی چیست؟

اینجا بیشترین سردرگمی شکل می‌گیرد. کد سجام فقط نشان می‌دهد هویت شما تایید شده و با آن نمی‌توانید سهام بخرید یا بفروشید. برای معامله واقعی باید در یک کارگزاری دارای مجوز ثبت‌نام کنید تا کد بورسی برایتان صادر شود.

چگونه کد سجام دریافت کنیم؟

کل فرآیند غیرحضوری است و از روی موبایل یا کامپیوتر انجام می‌شود. یک نکته را همین اول بدانید. درگاه رسمی سامانه با نشانی sjrm.ir بالا می‌آید و فرم‌های ثبت‌نام روی زیردامنه profile.sejam.ir اجرا می‌شوند. هر آدرس دیگری که در تبلیغات گوگل دیدید رسمی نیست.

پیش‌نیازهای ثبت‌نام

قبل از شروع این‌ها را کنار دستتان داشته باشید. کد ملی، شماره موبایلی که به نام خودتان ثبت شده، یک حساب بانکی ایرانی با شماره شبا، ایمیل فعال و نشانی کامل محل سکونت با کد پستی.

اگر سیم‌کارت به نام فرد دیگری باشد سامانه کد تایید را ارسال نمی‌کند و کار همان‌جا متوقف می‌شود. ایمیل هم باید واقعی باشد چون یک لینک تایید به همان فرستاده می‌شود. برای اشخاص حقوقی علاوه بر این موارد آگهی تاسیس شرکت و معرفی‌نامه صاحبان امضا هم لازم است.

مراحل ثبت‌نام در سجام

گام ۱: ورود به درگاه رسمی

نشانی sjrm.ir را مستقیم در مرورگر تایپ کنید و دکمه آبی «ثبت نام در سامانه سجام» را بزنید. دو گزینه دیگر همان صفحه هم به کار می‌آیند. «بازیابی کد پیگیری» برای وقتی کد رهگیری‌تان را گم کرده‌اید و «لیست مراکز احراز هویت» برای کسانی که احراز حضوری را ترجیح می‌دهند.

بعد از کلیک وارد صفحه معرفی می‌شوید که شش گام لازم را نشان می‌دهد. دکمه سبز «تکمیل فرآیند ثبت نام» را بزنید. اگر ترجیح می‌دهید قبلش راهنما را ببینید همان‌جا دو دکمه «راهنمای تصویری ثبت نام» و «دانلود راهنما» هست.

گام ۲: ثبت شماره موبایل و دریافت کد تایید

شماره موبایل را بدون صفر اول وارد کنید. کد امنیتی تصویری با ارقام انگلیسی نمایش داده می‌شود. بعد «دریافت کد تایید» را بزنید. سامانه صریح هشدار می‌دهد که شماره باید به نام خود فرد ثبت‌نام‌شونده باشد چون تمام اطلاع‌رسانی‌های بعدی به همین شماره می‌رود.

گام ۳: پذیرش شرایط استفاده

هفت بند شرایط استفاده را می‌بینید. مهم‌ترینشان این است که مسئولیت صحت اطلاعات با خود شماست و هر تغییر بعدی هم باید از مسیر همین سامانه انجام شود. تیک پذیرش را بزنید و ادامه دهید.

گام ۴: تکمیل اطلاعات هویتی

نام و نام خانوادگی و نام پدر و تاریخ تولد و جنسیت و مشخصات شناسنامه و محل تولد و محل صدور را پر کنید. کد ملی از قبل پر شده و قابل ویرایش نیست. مشخصات را دقیقاً مطابق شناسنامه وارد کنید. کوچک‌ترین مغایرت استعلام ثبت احوال را رد می‌کند.

گام ۵: ثبت حساب بانکی و شماره شبا

نام بانک و استان و شهر شعبه و نام و کد شعبه و شماره حساب و شماره شبا را وارد کنید و ذخیره بزنید. حساب باید به نام خود شما و غیرمشترک باشد. می‌توانید چند حساب ثبت کنید اما یکی باید پیش‌فرض باشد. همان حسابی که سود سهام به آن واریز می‌شود.

بعد از ذخیره حساب در جدول پایین صفحه ظاهر می‌شود و تیک سبز نشان می‌دهد کدام حساب پیش‌فرض است. اینجا می‌توانید حساب را ویرایش یا حذف کنید.

گام ۶: اطلاعات ارتباطی و مالی

در بخش اطلاعات ارتباطی کشور و استان و شهر و نشانی کامل و کد پستی و تلفن ثابت و تلفن تماس اضطراری و پست الکترونیکی خواسته می‌شود. تلفن اضطراری هم اجباری است.

در ادامه چند پرسش مالی می‌آید. بیشترین سهم هر ابزار در معاملات روزانه، ارزش روز دارایی‌ها، متوسط درآمد ماهانه و ارزش معاملات یک سال اخیر در بورس اوراق بهادار و بورس کالا و بورس‌های خارج از کشور. این ارقام برای سنجش پروفایل ریسک شماست و به ریال وارد می‌شود.

گام ۷: کدهای سهامداری و تعهدات

اگر از قبل کد سهامداری دارید در بخش افزودن کد جدید واردش کنید. اگر ندارید سامانه خودش پیام می‌دهد که کافی است ادامه بدهید و رد شوید. این همان جایی است که خیلی از کاربران تازه‌کار گیر می‌کنند.

در صفحه بررسی پایانی یک‌بار همه اطلاعات را مرور کنید. تا قبل از زدن دکمه سبز امکان ویرایش هر بخش وجود دارد.

دریافت کد ۱۰ رقمی

در پایان متن تعهدات را می‌خوانید، تیک «من پذیرفتم» را می‌زنید و ذخیره می‌کنید. با همین کلیک ثبت‌نام نهایی می‌شود و کد رهگیری ده‌رقمی برایتان پیامک می‌آید.

احراز هویت سجام بعد از دریافت کد

احراز هویت مرحله‌ای است که چهره واقعی شما با مدارک هویتی تطبیق داده می‌شود. دو مسیر دارید و انتخاب بین آن‌ها بیشتر به دسترسی و راحتی خودتان بستگی دارد.

احراز هویت غیرحضوری

یکی از اپلیکیشن‌های تاییدشده مثل سیگنال یا آپ یا آی‌کاپ را نصب کنید. اگر ثبت‌نام را از مسیر یک کارگزاری شروع کرده باشید احراز هویت را در همان پنل کارگزاری انجام می‌دهید و هزینه‌اش را هم کارگزاری می‌پردازد.

داخل اپلیکیشن کد ملی و کد رهگیری را وارد می‌کنید و یک ویدیوی کوتاه سلفی می‌گیرید که در آن یا حرکتی را با دست انجام می‌دهید یا عبارتی را می‌خوانید. پس‌زمینه روشن باشد و عینک و زیورآلات را بردارید. نتیجه حداکثر تا ۴۸ ساعت با پیامک اعلام می‌شود و وضعیت سجام شما به احراز هویت شده تغییر می‌کند.

احراز هویت حضوری

اگر ویدیوی سلفی چند بار رد شد یا ترجیح می‌دهید حضوری اقدام کنید، از همان صفحه اول sjrm.ir دکمه «لیست مراکز احراز هویت» را بزنید و نزدیک‌ترین مرکز را پیدا کنید. دفاتر پیشخوان دولت و شعب منتخب برخی کارگزاری‌ها این خدمت را ارائه می‌دهند.

اصل شناسنامه و کارت ملی را همراه ببرید و کد رهگیری ده‌رقمی را هم آماده داشته باشید. در دفاتر پیشخوان معمولاً بین ۵ تا ۱۰ هزار تومان بابت این خدمت دریافت می‌شود.

اگر کد سجام را فراموش کنیم چه کنیم؟

گم کردن کد رهگیری اتفاق رایجی است، مخصوصاً برای کسانی که سال‌ها پیش ثبت‌نام کرده‌اند و حالا برای سود سهام عدالت سراغ سامانه می‌آیند. خبر خوب این است که لازم نیست از صفر ثبت‌نام کنید و ثبت‌نام دوباره با همان کد ملی هم امکان‌پذیر نیست.

بازیابی کد پیگیری سجام

در صفحه اول sjrm.ir دکمه خاکستری «بازیابی کد پیگیری» را بزنید. کد ملی و شماره موبایلی که هنگام ثبت‌نام وارد کرده بودید را می‌دهید و کد رهگیری دوباره به همان شماره پیامک می‌شود.

اگر شماره موبایل قدیمی دیگر در دسترس شما نیست این مسیر جواب نمی‌دهد و باید حضوری به یکی از مراکز احراز هویت مراجعه کنید. برای همین بهتر است پیش از هر تغییر سیم‌کارت، شماره جدید را در سامانه به‌روز کنید.

سجام برای چه کسانی ضروری است؟

داده‌های سمات نشان می‌دهد رغبت به سجامی شدن در سال جاری پیوسته رشد کرده است.

در مرداد ۱۴۰۵ ثبت‌نام‌ها ۵۸ درصد و احراز هویت‌ها ۷۷ درصد نسبت به مدت مشابه سال قبل رشد کرد و شمار احرازهویت‌شدگان برای نخستین بار از مرز ۴۱ میلیون نفر گذشت.

گزارش شرکت سپرده‌گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه، مرداد ۱۴۰۵

استان تهران در همه این ماه‌ها صدرنشین بوده. در مرداد ۱۴۰۵ نزدیک به نوزده هزار ثبت‌نام جدید از تهران ثبت شد و اصفهان با کمتر از پنج هزار نفر رتبه دوم را داشت.

سرمایه‌گذاران بورس

هر کسی که بخواهد سهام یا اوراق یا واحد صندوق بخرد باید سجام داشته باشد. کارگزاری بدون سجام احراز هویت‌شده کد بورسی صادر نمی‌کند. کسانی هم که از قبل کد بورسی دارند اما هنوز سجامی نشده‌اند با محدودیت دسترسی به معاملات روبه‌رو می‌شوند.

دارندگان سهام عدالت

میلیون‌ها ایرانی سال‌ها پیش صاحب سهام عدالت شدند بدون اینکه خودشان اقدام خاصی کرده باشند. سود سالانه همین سهام هم از مسیر سجام واریز می‌شود. اگر شماره حساب ثبت‌شده قدیمی یا مسدود باشد سود به دست صاحب سهم نمی‌رسد و به عنوان مطالبه معوق باقی می‌ماند.

ابعاد ماجرا کوچک نیست. سجام اعلام کرده حدود ۱.۹ میلیون سهامدار عدالت تا امروز شماره شبای بانکی خود را ثبت نکرده‌اند و سودشان همان‌جا مانده است. پس حتی کسی که قصد معامله فعال ندارد هم باید یک‌بار وارد سجام شود و شماره حساب فعال خودش را ثبت کند.

درباره وضعیت امروز هم نکته‌ای بگوییم. تا میانه شهریور ۱۴۰۵ هیچ اطلاعیه رسمی درباره واریز دور جدید سود سهام عدالت منتشر نشده و بنا بر گزارش‌ها تجمیع حدود ۲۵ هزار میلیارد تومان از شرکت‌های سرمایه‌پذیر پیش‌شرط این پرداخت است. تاریخ‌هایی که در شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌دست می‌شود منبع رسمی ندارد. ملاک اعلام سازمان بورس یا سپرده‌گذاری مرکزی است.

ثبت‌نام سجام چقدر هزینه دارد؟

ثبت‌نام در خود سامانه رایگان است. آنچه هزینه دارد مرحله احراز هویت است.

اگر می‌خواهید هیچ هزینه‌ای ندهید ساده‌ترین راه این است که ثبت‌نام را از پنل یکی از کارگزاری‌هایی شروع کنید که این هزینه را پوشش می‌دهند. در این حالت هم سجام و هم کد بورسی را یکجا و رایگان می‌گیرید.

بعد از دریافت کد سجام چه کنیم؟

احراز هویت سجام به تنهایی برای معامله کافی نیست. باید به سایت یکی از کارگزاری‌های دارای مجوز سازمان بورس بروید و آنجا هم ثبت‌نام کنید. کارگزاری اطلاعات شما را از سجام می‌گیرد و معمولاً در عرض یک تا دو روز کاری کد بورسی و نام کاربری پنل معاملاتی را صادر می‌کند.

بیش از صد کارگزاری فعال در ایران وجود دارد. برای انتخاب کیفیت اپلیکیشن و کارمزد معاملات و سرعت پشتیبانی را مقایسه کنید. کسی که قبلاً برای گرفتن کد بورسی باید یک روز کاری مرخصی می‌گرفت و حضوری به کارگزاری می‌رفت امروز کل مسیر را در کمتر از نیم ساعت از روی گوشی تمام می‌کند.

به‌روزرسانی اطلاعات سجام

اگر بعد از ثبت‌نام شماره حساب یا نشانی یا شماره موبایلتان عوض شد لازم نیست از صفر شروع کنید. کافی است دوباره وارد درگاه رسمی شوید و بخش ویرایش اطلاعات را باز کنید. تغییر شماره حساب نیاز به تایید مجدد دارد و ممکن است چند روز کاری طول بکشد. تا وقتی تغییر تایید نشده سود به همان حساب قدیمی می‌رود.

مشکلات رایج سجام و راه‌حل آن‌ها

شایع‌ترین مشکل نرسیدن پیامک کد تایید است. گاهی اپراتور پیامک سجام را در دسته تبلیغاتی مسدود می‌کند و گاهی در روزهای پرترافیک بازار شلوغی سرور باعث تاخیر می‌شود. چند دقیقه صبر کنید، فیلترشکن را خاموش کنید و دوباره درخواست کد بدهید.

مشکل دوم رد شدن احراز هویت به خاطر کیفیت پایین ویدیوی سلفی است که با نور کافی و دوربین جلوی گوشی حل می‌شود. اینجا یک محدودیت مهم وجود دارد که کمتر جایی گفته می‌شود. هر کد ملی فقط سه بار مجاز به آپلود ویدیو است و بعد از سه شکست پیاپی حساب قفل می‌شود و باید حضوری اقدام کنید. پس بار اول با نور و اینترنت مناسب شروع کنید.

مشکل سوم عدم تطابق نام صاحب سیم‌کارت با کد ملی واردشده است که فقط با تعویض شماره موبایل رفع می‌شود.

تحلیل یومیکس

از نگاه تحریریه یومیکس گسترش سجام به فضای دارایی دیجیتال روندی قابل پیش‌بینی بوده. وقتی توکنی مثل واحدهای یک صندوق طلا مستقیم به یک ورقه بهادار واقعی وصل باشد همان مقررات ضدپول‌شویی بازار سهام رویش هم اعمال می‌شود. نتیجه‌اش این است که مرز بین صرافی معمول رمزارز و پلتفرم دارایی توکنی‌شده تحت نظارت سازمان بورس هر روز کم‌رنگ‌تر می‌شود.

برخی فعالان بازار این را نشانه بلوغ نظارتی می‌دانند. برخی دیگر همین روند را محدودیتی بر سر راه نوآوری می‌بینند و می‌گویند سرعت انطباق مقرراتی از سرعت رشد محصولات جدید عقب مانده. روی یک نکته اما هر دو طرف هم‌نظرند. تا زمانی که دارایی دیجیتال در ایران به طور رسمی تعریف نشود همین همپوشانی‌های پراکنده ادامه پیدا می‌کند.

سوالات متداول درباره کد سجام

منابع