سهام آن‌چین در Hyperliquid؛ HIP-3 چگونه بازار معاملات ۲۴ ساعته را تغییر می‌دهد؟

Hyperliquid HIP-3 در ابتدای سال فقط بخش کوچکی از معاملات پرپچوال این اکوسیستم را تشکیل می‌داد، اما حالا بازارهای آن به نزدیک نیمی از حجم معاملات رسیده‌اند. رشد سریع این بازارها، به‌ویژه هم‌زمان با افزایش تقاضا برای معامله سهام و دارایی‌های سنتی روی بلاکچین، یک سؤال مهم ایجاد کرده است: آیا مرز میان بورس سنتی و دیفای در حال از بین رفتن است؟

Hyperliquid در ابتدا بیشتر به‌عنوان یک صرافی غیرمتمرکز قدرتمند برای معاملات پرپچوال رمزارزها شناخته می‌شد. اما HIP-3 مسیر تازه‌ای باز کرده است. این چارچوب به سازندگان اجازه می‌دهد بازارهای پرپچوال جدید را روی زیرساخت Hyperliquid راه‌اندازی کنند؛ از دارایی‌های کریپتویی گرفته تا شاخص‌ها، کالاها و بازارهایی که قیمت سهام شرکت‌های بزرگ را دنبال می‌کنند.

بر اساس گزارش تازه The Block، سهم بازارهای HIP-3 از کل حجم معاملات پرپچوال Hyperliquid از حدود ۲ درصد در ابتدای سال ۲۰۲۶ به نزدیک ۵۰ درصد رسیده است. چنین جهشی فقط رشد یک قابلیت فنی نیست؛ بلکه می‌تواند نشانه‌ای از شکل‌گیری یک بازار جدید برای معامله دارایی‌های سنتی به‌صورت ۲۴ ساعته و on-chain باشد.

خبر اصلی چیست؟ رشد بازارهای جدید در Hyperliquid

Hyperliquid HIP-3 در ابتدای سال ۲۰۲۶ هنوز بخش کوچکی از فعالیت این پلتفرم بود. بسیاری از کاربران این پلتفرم همچنان روی بازارهای اصلی بیت‌کوین، اتریوم و سایر رمزارزها معامله می‌کردند. اما طی چند ماه، بازارهای ساخته‌شده توسط توسعه‌دهندگان و تیم‌های مستقل رشد کردند و سهم آن‌ها از حجم معاملات به‌سرعت افزایش یافت.

طبق گزارش The Block، سهم HIP-3 از حجم کل معاملات پرپچوال Hyperliquid از حدود ۲ درصد در ابتدای سال به نزدیک ۵۰ درصد رسیده است. این رشد با افزایش علاقه کاربران خرد به معامله سهام به‌صورت on-chain هم‌زمان شده است.

نکته مهم اینجاست که HIP-3 فقط یک بازار جدید برای چند توکن ناشناخته نیست. این چارچوب می‌تواند به توسعه‌دهندگان اجازه دهد بازارهای مشتقه‌ای بسازند که قیمت دارایی‌های متنوع را دنبال کنند. در نتیجه، Hyperliquid از یک صرافی مخصوص کریپتو به زیرساختی برای «معامله تقریباً هر بازار» نزدیک‌تر می‌شود.

Hyperliquid HIP-3 چیست و چگونه کار می‌کند؟

برای درک Hyperliquid HIP-3 ابتدا باید بدانیم HIP مخفف Hyperliquid Improvement Proposal است. HIP-3 یا Builder-Deployed Perpetuals پیشنهادی است که امکان راه‌اندازی بازارهای پرپچوال توسط سازندگان مستقل را فراهم می‌کند.

در مدل سنتی یک صرافی، خود پلتفرم تصمیم می‌گیرد چه دارایی‌هایی لیست شوند. تیم صرافی بازار را تعریف می‌کند، پارامترهای معاملاتی را مشخص می‌کند و سپس کاربران به آن دسترسی پیدا می‌کنند. HIP-3 بخشی از این فرایند را بازتر می‌کند.

طبق مستندات رسمی Hyperliquid، سازنده یک بازار HIP-3 مسئول تعریف بازار، مشخصات قرارداد، سازوکار اوراکل، محدودیت اهرم و در صورت نیاز تسویه بازار است. بنابراین Hyperliquid زیرساخت اجرای معامله را فراهم می‌کند، اما طراحی هر بازار می‌تواند توسط تیم دیگری انجام شود.

یک بازار HIP-3 چه اجزایی دارد؟

1. دارایی یا شاخص مرجع: بازار باید مشخص کند قیمت چه چیزی را دنبال می‌کند.
2. اوراکل قیمت: سیستم باید قیمت مرجع قابل اتکایی داشته باشد.
3. قوانین اهرم: حداکثر اهرم و پارامترهای ریسک تعیین می‌شوند.
4. سقف Open Interest: برای محدود کردن اندازه ریسک بازار، سقف‌هایی اعمال می‌شود.
5. قواعد تسویه: اگر بازار نیاز به توقف یا تسویه داشته باشد، سازوکار آن باید مشخص باشد.

پرپچوال چیست و چرا برای سهام جذاب شده است؟

قرارداد Perpetual Futures یا قرارداد آتی دائمی، نوعی ابزار مشتقه است که تاریخ سررسید ندارد. معامله‌گر بدون خرید مستقیم دارایی پایه، روی افزایش یا کاهش قیمت آن موقعیت Long یا Short می‌گیرد.

در بازار کریپتو، پرپچوال‌ها بسیار محبوب‌اند؛ چون امکان استفاده از اهرم، فروش استقراضی و معامله شبانه‌روزی را فراهم می‌کنند. حالا همین مدل به بازارهای دیگری مثل سهام، کالاها و شاخص‌ها نزدیک شده است.

برای مثال، یک بازار پرپچوال مرتبط با سهام یک شرکت می‌تواند قیمت آن سهم را دنبال کند، اما معامله‌گر لزوماً مالک سهم واقعی نمی‌شود. او فقط یک قرارداد مشتقه دارد که سود و زیان آن به تغییر قیمت دارایی مرجع وابسته است.

سهام واقعی، توکن سهام و پرپچوال سهام چه تفاوتی دارند؟

رشد بازارهای on-chain باعث شده سه مفهوم متفاوت گاهی با هم اشتباه گرفته شوند: سهام واقعی، توکن سهام و قرارداد پرپچوال مرتبط با سهام.

این تفاوت برای کاربر حیاتی است. ممکن است قیمت یک قرارداد دقیقاً حرکت سهام Nvidia یا Tesla را دنبال کند، اما این موضوع به معنی مالکیت سهم نیست. کاربر باید قبل از معامله بداند دقیقاً چه ابزار مالی در اختیار دارد.

چرا این بازارها سریع رشد کرده‌اند؟

۱. تقاضا برای معامله ۲۴ ساعته

بازار سهام سنتی ساعت کاری مشخص دارد. تعطیلات آخر هفته و بسته بودن بازار می‌تواند برای معامله‌گران جهانی محدودیت ایجاد کند. بازارهای on-chain تقریباً همیشه باز هستند و این ویژگی برای نسلی که به معامله ۲۴/۷ کریپتو عادت دارد، جذاب است.

۲. امکان Long و Short ساده‌تر

در بازارهای پرپچوال، معامله‌گر می‌تواند نسبت به رشد یا افت قیمت موقعیت بگیرد. این تجربه برای کاربران کریپتو آشناست و اکنون می‌تواند روی بازارهای بیشتری اعمال شود.

۳. یک حساب برای چند نوع بازار

کاربر با یک کیف پول و یک موجودی می‌تواند بیت‌کوین، سهام، کالا، شاخص یا بازارهای دیگر را معامله کند. این ایده یکی از جذاب‌ترین روایت‌های Everything Exchange است.

۴. سرعت بالای ساخت بازار جدید

Hyperliquid HIP-3 فرایند ایجاد بازار را از انحصار تیم اصلی خارج می‌کند. اگر سازندگان بتوانند بازارهای جدید را سریع‌تر راه‌اندازی کنند، عرضه محصولات هم سریع‌تر از صرافی‌های سنتی رشد می‌کند.

۵. رشد Narrative دارایی‌های واقعی روی بلاکچین

توکنایزیشن، RWA و سهام آن‌چین در سال ۲۰۲۶ به موضوعات اصلی بازار تبدیل شده‌اند. برای آشنایی بیشتر، راهنمای توکن سهام و اتصال بورس به دیفای را بخوانید. HIP-3 از همین موج استفاده می‌کند، اما به‌جای تمرکز صرف بر مالکیت توکن‌شده، امکان معامله مشتقه روی قیمت این دارایی‌ها را فراهم می‌کند.

اوراکل؛ حساس‌ترین بخش بازارهای سهام آن‌چین

وقتی یک بازار پرپچوال قیمت دارایی خارج از بلاکچین را دنبال می‌کند، باید بداند قیمت واقعی آن دارایی چقدر است. اینجا اوراکل وارد می‌شود.

اگر بازار مربوط به یک سهم آمریکایی باشد، قیمت مرجع باید از منابع معتبر دریافت شود. مشکل زمانی پیچیده‌تر می‌شود که بازار سنتی بسته است اما قرارداد on-chain همچنان معامله می‌شود.

در این شرایط، قیمت پرپچوال ممکن است بر اساس انتظارات معامله‌گران حرکت کند، در حالی که بازار اصلی سهم بسته است. با باز شدن بازار سنتی، اختلاف قیمت می‌تواند باعث نوسان شدید شود.

مهم‌ترین ریسک‌های این مدل معاملاتی چیست؟

ریسک اهرم و لیکوییدیشن

مهم‌ترین تفاوت با خرید نقدی سهام، امکان استفاده از اهرم است. حرکت کوچک قیمت می‌تواند سود را بزرگ کند، اما زیان هم به همان نسبت افزایش می‌یابد. اگر وثیقه کافی نباشد، موقعیت لیکویید می‌شود.

ریسک اوراکل

اگر قیمت مرجع اشتباه، دیرهنگام یا قابل دستکاری باشد، معامله‌گران ممکن است با قیمت غیرواقعی لیکویید شوند یا بازار دچار اختلال شود.

ریسک Deployer

در Hyperliquid HIP-3، سازنده بازار مسئول بخش مهمی از طراحی است. کیفیت اوراکل، محدودیت اهرم و قواعد بازار می‌تواند بین DEXهای مختلف متفاوت باشد.

ریسک نقدینگی

بازار جدید ممکن است عمق کافی نداشته باشد. در این حالت، سفارش بزرگ می‌تواند Slippage ایجاد کند و خروج از موقعیت دشوار شود.

ریسک اختلاف با بازار واقعی

قیمت قرارداد پرپچوال ممکن است از قیمت دارایی مرجع فاصله بگیرد، به‌ویژه زمانی که بازار سنتی بسته است.

ریسک قانون‌گذاری

ابزارهای مشتقه مرتبط با سهام می‌توانند در حوزه‌های قضایی مختلف با قوانین اوراق بهادار و مشتقات روبه‌رو شوند. دسترسی کاربران ممکن است در آینده تغییر کند.

Funding Rate چه نقشی دارد؟

قراردادهای پرپچوال تاریخ سررسید ندارند. برای اینکه قیمت آن‌ها بیش از حد از بازار مرجع فاصله نگیرد، از Funding Rate استفاده می‌شود.

در شرایط معمول، اگر تقاضا برای Long بسیار بیشتر باشد، معامله‌گران Long ممکن است به Shortها پرداخت کنند. اگر فشار Short بیشتر باشد، جهت پرداخت می‌تواند برعکس شود.

در بازارهای سهام آن‌چین، Funding می‌تواند اهمیت بیشتری پیدا کند؛ چون قرارداد ۲۴ ساعته معامله می‌شود اما بازار نقدی سهم ساعت مشخصی دارد. معامله‌گر باید علاوه بر جهت قیمت، هزینه نگهداری موقعیت را هم بررسی کند.

سقف Open Interest چرا مهم است؟

مستندات Hyperliquid نشان می‌دهد بازارهای Builder-Deployed تحت محدودیت‌های Open Interest قرار دارند. این محدودیت‌ها می‌توانند بر اساس ارزش دلاری موقعیت‌ها و اندازه قرارداد اعمال شوند.

هدف ساده است: یک بازار تازه و کم‌عمق نباید اجازه دهد حجم نامحدودی از موقعیت اهرمی ایجاد شود. اگر اندازه بازار از ظرفیت نقدینگی و اوراکل بیشتر شود، ریسک لیکوییدیشن و زیان سیستم افزایش پیدا می‌کند.

آیا این مدل رقیب صرافی‌های سنتی است؟

در کوتاه‌مدت، نه به معنای جایگزینی مستقیم. بورس‌های سنتی مزایای بزرگی دارند: چارچوب حقوقی روشن، مالکیت واقعی، زیرساخت نهادی و دسترسی به بازارهای عمیق.

اما Hyperliquid و سایر پلتفرم‌های on-chain روی نقاط ضعف بازار سنتی فشار می‌آورند: ساعت محدود معامله، مرزهای جغرافیایی، تعدد واسطه‌ها و سرعت پایین نوآوری محصول.

آیا بورس واقعاً ۲۴ ساعته می‌شود؟

بازارهای مالی سنتی هم به سمت افزایش ساعات معامله حرکت کرده‌اند. هم‌زمان، توکن‌سازی سهام، شبکه‌های لایه ۲ و پرپچوال‌های on-chain فشار بیشتری برای دسترسی دائمی ایجاد می‌کنند.

احتمالاً آینده فقط یک مدل نخواهد داشت. ممکن است سهام واقعی در زیرساخت‌های توکنیزه معامله شود، در کنار آن بازارهای پرپچوال ۲۴ ساعته فعالیت کنند و کاربران بسته به نیاز خود میان مالکیت، سرمایه‌گذاری و معامله کوتاه‌مدت انتخاب کنند.

رشد Hyperliquid HIP-3 نشان می‌دهد تقاضا برای این تجربه وجود دارد. اما رشد حجم به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که مدل نهایی بازار مالی همین خواهد بود. قانون‌گذاری، کیفیت اوراکل، امنیت و نقدینگی تعیین می‌کنند کدام مدل ماندگار می‌شود.

این خبر چه ارتباطی با یومیکس دارد؟

یومیکس در نقطه‌ای فعالیت می‌کند که مدیریت دارایی رمزارزی، CeFi و خدمات مالی دیجیتال به هم می‌رسند. رشد HIP-3 برای یومیکس از دو جهت مهم است.

اول، نشان می‌دهد کاربران به تجربه مالی یکپارچه علاقه دارند؛ تجربه‌ای که در آن لازم نیست برای هر دارایی و هر خدمت به پلتفرم متفاوتی بروند.

دوم، این رشد اهمیت مدیریت ریسک را بیشتر می‌کند. هرچه تعداد محصولات مالی بیشتر شود، تفاوت میان مالکیت واقعی، توکن، قرارداد مشتقه، سپرده و وام اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

برای کاربر یومیکس، پیام اصلی این خبر این نیست که حتماً وارد معاملات اهرمی شود. پیام اصلی این است که بازار کریپتو در حال تبدیل شدن به زیرساخت گسترده‌تری برای خدمات مالی است و شناخت نوع محصول قبل از استفاده از آن ضروری‌تر از همیشه شده است.

جمع‌بندی؛ بازارهای مالی به کدام سمت می‌روند؟

رشد سهم HIP-3 از حدود ۲ درصد به نزدیک ۵۰ درصد از حجم پرپچوال Hyperliquid یکی از مهم‌ترین نشانه‌های تغییر رفتار معامله‌گران در سال ۲۰۲۶ است. کاربران دیگر فقط به معامله رمزارزها روی DEXها فکر نمی‌کنند؛ آن‌ها به‌دنبال دسترسی on-chain به طیف بزرگ‌تری از بازارها هستند.

Hyperliquid HIP-3 با باز کردن مسیر ساخت بازارهای پرپچوال توسط توسعه‌دهندگان مستقل، Hyperliquid را به چیزی فراتر از یک صرافی کریپتویی نزدیک می‌کند. با این حال، این آزادی ریسک‌های جدیدی هم دارد. کیفیت اوراکل، طراحی بازار، نقدینگی، اهرم و مسئولیت Deployer می‌تواند در هر بازار متفاوت باشد.

مهم‌تر از همه، معامله یک قرارداد مرتبط با سهام با خرید خود سهم تفاوت دارد. کاربر ممکن است روی قیمت Tesla یا Nvidia معامله کند، اما مالک سهام شرکت نباشد. همین تفاوت حقوقی و مالی باید در مرکز تصمیم‌گیری قرار بگیرد.

اگر روند فعلی ادامه پیدا کند، احتمالاً رقابت آینده فقط بین صرافی‌های کریپتو نخواهد بود. رقابت بزرگ‌تر بر سر این خواهد بود که چه زیرساختی می‌تواند «بازار جهانی و همیشه‌باز» را با بهترین ترکیب از نقدینگی، امنیت، شفافیت و تجربه کاربری بسازد.

سوالات متداول درباره HIP-3 و سهام آن‌چین

منابع خارجی

• The Block — رشد سهم بازارهای HIP-3
• مستندات رسمی Hyperliquid — HIP-3
• مستندات رسمی Hyperliquid — Open Interest Caps و Deployer Actions